logo

اهمیت جشنواره‌های داستانی

برگزاری جشنواره‌های داستانی در گوشه و کنار جهان که قدمت بعضی از آن‌ها به چندین دهه می‌رسد و توانسته‌اند در مسیر ادبیات و داستان‌نویسی جریان ساز باشند گواه اهمیت جشنواره‌های داستانی است.
اهمیت این جشنواره‌ها در فضای ادبیات داستانی ما نیز بر کسی پوشیده نیست. جشنواره‌هایی که در گام اول توانسته‌اند با ترغیب نویسندگان جوان و تازه‌کار مشوقی باشند برای نوشتن و ارائه آثار نورسیده و از سوی دیگر تمهیدی باشند برای حضور مؤلفان کهنه‌کار و باتجربه‌ای که عمری دودچراغ‌خورده‌اند و بر کوهی از تجربه تکیه زده‌اند تا در این فضای به وجود آمده پا به میدان بگذارند و بگویند از چم‌وخم کار و دستاوردها و رهیافت‌ها.
جشنواره‌های داستانی همچنین محملی می‌باشند برای ارائه و معرفی کارهای نو، کتاب‌های تازه منتشرشده و آشنایی نویسندگان و مترجمان با ناشران و نیز محفلی هستند برای گردهمایی همه علاقه‌مندان به خواندن و نوشتن تا به گرد هم جمع شوند و به نقد و بررسی آثار خود و دیگری بپردازند. بگویند و بشنوند از رویدادها و رخدادها و آنچه در گذر و گذار است. عرصه‌ای گفتمانی که نویسنده را رودرروی منتقد و خواننده قرار می‌دهد تا بی‌واسطه بفهمد و بشنود و بشناسد تأثیر آنچه را روایت کرده.
جشنواره‌های داستانی می‌توانند جانی بدمند به فضای خفته و در محاق ادبیات. می‌توانند شروشور و شوق و هیجان و خیزشی به پا کنند و موجی بیندازند به جان ادبیاتی که در مسیری بی‌جلوه و بی روزن آرام گرفته و به راهی تکراری در عبور است. عرصه‌ای دیگر گون برای دیده شدن و گفتن وبیان کردن نگفته‌ها و ندیده‌ها.
در این میان اما بی‌شک شرط و شروطی لازمه کار است که بی رعایت آن، این جریان سیال کارآمد و روح‌بخش به برکه‌ای خاموش و راکد بدل می‌شود که تنها نام جشنواره‌ای را یدک می‌کشد و دیگر هیچ.
بر این منوال مهم‌ترین شاخصه‌های یک جشنواره جریان ساز و موفق را می‌توان این‌گونه تعریف کرد.
جشنواره‌ای که با دعوت از اقشار مختلف در دوره‌های متفاوت، بتواند موضوعات متنوعی را پیشنهاد دهد آن چنانکه نویسندگانی متفاوت با دیدگاه‌هایی متنوع را تشویق به نوشتن کند.
جشنواره‌ای که با دعوت از داورانی متفاوت در دوره‌های مختلف مانع سیطره دیدگاهی یکنواخت و یک‌سویه و تکراری شود و خود را از اعمال سلیقه‌هایی یک‌رویه رها سازد.
جشنواره‌ای که برای انتخاب برگزیدگان خود ضوابطی مشخص و تعیین‌شده داشته باشد و آثار برتر را طبق همان مصداق‌ها برگزیند. البته بی‌آنکه در دام قوانین خشک و دست و پاگیر گرفتار آید.
جشنواره‌ای که ضمن بهره‌مندی از ضوابط مشخص، درعین‌حال جایگاهی خاص برای خلاقیت و ارائه تکنیک‌های جدید و پیش برنده قائل باشد. بر این منوال ضمن اینکه از اعمال سلایق شخصی ممانعت می‌کند برای پیشنهاد‌های تازه جایگاهی خاص و درخور در نظر می‌گیرد.
جشنواره‌ای که با فراهم آوردن محیط‌های کارگاهی، اهداف آموزشی را نیز دنبال کرده و بتواند ضمن انتقال دستاوردها به ایجاد فضای نقد و تضارب آرا کمک نماید.
جشنواره‌ای که ضمن بهره‌مندی ازنظر داوران بتواند همچنان‌که معمول بسیاری از جشنواره‌های جهانی است ازنظر عموم شرکت‌کنندگان یا خوانندگان لااقل در بخشی خاص بهره برد تا ضمن سهیم نمودن آنان به افزایش آگاهی و پخته شدن نظرات و حرفه‌ای شدن نقدها کمک کند و در ضمن بتواند با هم‌افزایی علاقه‌مندی‌های مشارکت‌کنندگان روالی را پی نهد که به رضایت همه آنان بیانجامد.
و اما جایزه ادبی جمال‌زاده در همان دور اول با گستره وسیع دعوت از فارسی‌زبانان و بهره‌مندی از بسیاری موارد قیدشده توانست بسیاری از اولویت‌ها را به دست آورد. امید که در ادامه راه نیز همچنان موفق و پایدار بماند.
غلامحسین هرندی زاده
عضو هیئت انتخاب دوره اول جایزه ملی جمال‌زاده

ارسال یک نظر