logo

جمالزاده آمد

مریم قدسیه
رکوردشکنی حضور و تمایل به ارسال اثر در نخستین دوره جایزه جمالزاده در سال 97 اتفاق عجیبی بود. سایت جایزه در روزهای پایانی مهلت دریافت ارسال آثار قفل کرد و برگزارکنندگان از متقاضیان خواستند با آرامش بیشتری مراحل ارسال اثر را در بازه زمانی کوتاه تمدیدشده طی کنند و در نهایت1547 اثر به دبیرخانه این جایزه راه یافت. این اتفاق برای جایزه ای به نام یک شخصیت چند وجهی و بیشتر ادبی تا حدی غیر قابل باور بود. در شرایطی که بسیاری معتقدند اولویت مردم، اقتصاد و نه فرهنگ است،‌ استقبال از حضور در یک جایزه، آن هم بدون خودنمایی‌های تصویری و در حوزه نوشتن جای تأمل دارد.این جریان و موفقیت که دستاورد تازه ای برای شهرداری و شهر اصفهان محسوب می‌شد، باعث شد جایزه جمالزاده در دومین دوره با تأمل بیشتر بر سنگ‌بنای محکم دوره اول بنا شود و ادامه یابد. جایزه جمالزاده حالا در اولین ماه زمستان 98، با تکیه بر تجربیات دوره اول، در مسیر برپایی دوباره قرار گرفته است تا با میراث‌داری از محمدعلی جمالزاده بیش از هر چیز به معرفی اصفهان با زبان ادبیات بپردازد و افق‌های تازه‌ای را به روی دوستداران فرهنگ بگشاید.

معرفی اسطوره شهر اصفهان

مــعــرفــی اســطــوره شــهــر اصــفــهــان مهم‌ترین نکته‌ای است که مجید قیصری، دبیر ادبی دومین دوره جایزه جمالزاده، به آن اشاره می‌کند: «هنرمندان زیادی در زمینه‌های مختلف تلاش‌هایی در این رابطه کرده اند. جایزه جمالزاده نیز بر روی شهر متمرکز است؛ پس وظیفه ذاتی آن در درجه اول کمک به ارتقای سطح ادبی نیست. هرچند برگزاری جایزه ناخودآگاه به رشد ادبیات هم کمک می‌کند، ولی معرفی شهر اصفهان است که اهمیت ویژه دارد. معرفی شهری با آدم‌ها، اماکن، جغرافیا و…اش. شهرداری اصفهان نیز به عنوان متولی این جایزه، موظف به انجام هزینه برای شهروندان شهر است تا در جهت معرفی اصفهان گامی‌برداشته شود و در اینجا این معرفی با زبان داستان انجام می‌شود. این حرکت کم‌کم و در صورت تداوم ،تبدیل به فرهنگی برای سودآوری شهر می‌شود؛ پس این جایزه در درجه اول به شهروندان اصفهان و ایران و بعد خارج از مرزهای آن تعلق دارد تا نگاهشان به شهر را در خلال جایزه تصویر کنند.»قیصری تجربه برگزاری دوره اول این جایزه را نیز قابل توجه ارزیابی کرده و وجود بخش ناداستان را یک ویژگی چشمگیر در این جایزه می‌داند : «من فکر می‌کنم خشت جشنواره در دوره اول محکم زده شده و استقبال قابل توجه شرکت کنندگان نیز گواه این موضوع است. امیدوارم این جایزه در دوره‌های بعد ادامه پیدا کند؛ علاوه بر اینکه وجود بخش ناداستان در این جایزه اتفاق خوبی است. چون زمانی که ما از داستان صحبت می‌کنیم از مدیایی با قواعد و اصول شناخته شده حرف می‌زنیم که بیشتر هم نویسندگان و کسانی را که به‌ خوبی قواعد داستان را می‌شناسند شامل می‌شود؛ اما وقتی صحبت از ناداستان به میان می‌آید از خاطرات، زندگی‌نامه، یادداشت‌ها و ژانرهای مختلف صحبت می‌کنیم و در نتیجه پای شهروندان و حتی سیاحان و مسافران، نه لزوما نویسندگان داستان به میان می‌آید؛ کسانی که تجربه حرفه‌ای‌نوشتن داستان را ندارند، ولی به گفتن از شهر و خاطرات آن علاقه‌مندند. این جریان خیلی ارزشمند است و می‌تواند مخاطبان بسیاری از داخل و خارج ایران برای ما به همراه بیاورد؛ به عنوان مثال، یک منبع اطلاعاتی قوی برای ما از اصفهان، سفرنامه‌های سیاحان از ایران و اصفهان است و خواندن این تجارب برای ما بسیار ارزش دارد. علاوه بر اینکه ما ایرانی‌ها روایتگران خیلی خوبی هستیم و می‌توانیم از این قالب به خوبی برای معرفی شهر استفاده کنیم. »

جمالزاده؛ ‌المانی از اصفهان

دبیر ادبی دومین دوره جایزه جمالزاده انتخاب نام جمالزاده برای جایزه را هم بیش از هر چیز در جهت شناخت شهر می‌داند: «وقتی از جمالزاده نام می‌بریم عقبه‌ای به ما یادآوری می‌شود: اینکه او پدر داستان نویسی نوین ماست و رویکرد خاصی در زبان داستان‌هایش دارد. با زبانی ساده و روان داستان‌ها را برای مردم کوچه و بازار روایت می‌کند و هدفش ارتباط با مخاطب عام جامعه خود است. بیشتر داستان‌های او در کف جامعه می‌گذرد و این استفاده بی‌مسما ‌نیست؛ هرچند وقتی از جمالزاده صحبت می‌شود هم بیشتر از اصفهان گفته می‌شود. او نمادی از اصفهان است؛ همان‌طور که تا پایان عمر هم علاقه خود را به این شهر نشان داد. با توجه به اینکه در این جشنواره هم محور زبان و داستان است، مناسبت خوب و بجایی می‌بینیم؛ اما بیشترین تاکید بر اصفهان است و نام جمالزاده نــیــز بــه عــنــوان یــکــی از الــمــان‌های شــهــر بــر ایــن جــایــزه قرار گــرفــتــه است. »قیصری سپس برگزاری جایزه در دوره تازه را این‌طور تبیین می‌کند:‌ «دومین دوره این جایزه به‌همت سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان، در زمستان 1398 و در راستای ارتقای فرهنگ شهروندی و جایگاه اصفهان در داستان‌نویسی در بخش‌های آزاد و اصفهان برگزار می‌شود.»دبیر ادبی دومین دوره جایزه جمالزاده ادامه می‌دهد:‌ «بخش اصفهان این جایزه مانند سال گذشته شامل دو بخش داستان کوتاه اصفهان و ناداستان اصفهان است. داستان‌های کوتاه اصفهان باید با عناصر مرتبط با این شهر پیوند داشته و از ویژگی‌های تــاریــخــی، جــغــرافــیــایــی، امــاکن، نماد‌های شهری، مذهبی، سبک زندگی مردم اصفهان و… استفاده داستانی کرده باشد. ناداستان‌های اصــفــهــان (non-fiction) نـــیـــز روایت‌های واقعی از تجربه‌ زندگی در اصفهان یا سفر به اصفهان هستند که در قالب ادبی« ناداستان» نوشته شده‌باشند.»قیصری بخش آزاد را نیز شامل داستان‌هایی با درون‌مایه و مضامین آزاد محصول کار خلاق نویسندگان می‌داند. دبیر ادبی دومین دوره جایزه جمالزاده، شرایط و مقررات جشنواره طبق فراخوان را این‌طور عنوان می‌کند: «هر نویسنده می‌تواند در هر بخش حداکثر با یک اثر شرکت کند. آثار ارسالی نباید متجاوز از 5000 کلمه باشد و قبلا در کتاب، مجله، رسانه مکتوب و فضای مجازی منتشر یا در مسابقه‌ای برگزیده شده باشد. آثار در قالب word و در قالب Nazanin14 بار‌گذاری شود. نظر به چاپ و انتشار آثار برگزیده جایزه داستانی جمالزاده، این آثار باید با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی‌ایران مطابقت داشته باشد. »قیصری در پایان می‌گوید:‌ «عموم علاقه‌مندان می‌توانند برای دریافت فرم ثبت‌نام جایزه جمالزاده و خواندن اخبار و دریافت اطلاعات بیشتر به نشانی سایت این جایزه مانند سال گذشته مراجعه کنند: Jamalzadehaward.ir»

افزایش حس تعلق خاطر به شهر

دبیر اجرایی دومین دوره جایزه جمالزاده نیز به اهمیت خوانش مجدد اصفهان با برگزاری این جایزه اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «بازخوانی اصفهان با هدف ایجاد حس تعلق خاطر بیشتر به شهر در دوره اول برگزاری جایزه مدنظر بود که میزان آثار ارسالی با موضوع اصفهان و حضور پررنگ شهر در آنها، نشان از ایجاد جرقه‌هایی تازه در مسیر آن داشت. امروز امیدواریم با برطرف‌کردن نقایص دوره قبل و برگزاری خلاقانه و قدرتمندتر این جایزه، روشنایی راه بیشتر شده و جایزه جمالزاده به جایگاه و موقعیت تثبیت شده و قابل اتکایی برسد. »محمد معماریان ادامه می‌دهد: «در دوره قبل تاکید داشتیم که جایزه جــمالــزاده،‌ جــایــزه‌ای برای تمام نویسندگانی است که به فارسی می‌نویسند. جای خرسندی دارد که شعار جایزه در آن دوره مورد قبول نویسندگان و دوستداران داستان و اصفهان در سراسر دنیا قرار گرفت و در میان 1547 اثری که به دبیرخانه جایزه ارسال شد، با حجم چشمگیر شرکت‌کنندگان از شهرهای مختلف ایران و ایرانیان خارج از کشور مواجه شدیم. امسال نیز همچنان، این شعار را سرلوحه جایزه قرار داده ایم تا حضور حداکثری دوستداران ادبیات و هنر و اصفهان را در جایزه جمالزاده جشن بگیریم. » او با اشاره به تلاش برای برگزاری رویدادهای مرتبط با شهر و ادبیات در دومین دوره برگزاری جایزه جمالزاده،‌ نیز اضافه می‌کند: «از ابتدا بر آن بودیم که برگزاری این جایزه باید همواره در جریان و به شکل پویا ادامه داشته باشد. ‌در دوره پیش روی جایزه تلاش می‌کنیم بیشتر در این مسیر حرکت و با این نگاه، ‌انگیزه و توجه بیشتر متقاضیان و دوستداران جایزه جمالزاده را جلب کنیم. » دبیراجرایی دومین جایزه جمالزاده همچنین راه تعامل با نهادها و مراکز مختلف فرهنگی و هنری کشور رادر مسیر برپایی جایزه جمالزاده باز می‌داند: «تعامل حلقه گمشده بسیاری از رویدادهای فرهنگی ماست. با این رویکرد که جایزه جمالزاده،‌ جایزه ای متعلق به تمام مردم شهر و کشور و فضاهای فرهنگی است از حضور و حمایت متولیان فرهنگ و ادبیات و همین‌طور سازمان‌های مختلف ملی استقبال می‌کنیم.»معماریان سپس مهلت ارسال آثار به جایزه جمالزاده را تا 25 فروردین‌ماه 99 اعلام و عنوان می‌کند: «پس از این زمان و خوانش آثار توسط هیئت انتخاب و داوری نهایی، ‌آیین پایانی جایزه را در تیرماه 99 برگزار خواهیم کرد.»

او جوایز برگزیدگان جایزه جمالزاده در دوره دوم را این‌طور بیان می‌کند:‌

در بخش آزاد:

برنده اول هر بخش ۸۰ میلیون ریال

برنده دوم هر بخش ۵۰ میلیون ریال

برنده سوم هر بخش ۳۰ میلیون ریال

در بخش ویژه اصفهان :

الف – داستان کوتاه :

برنده اول هر بخش 100 میلیون ریال

برنده دوم هر بخش 70 میلیون ریال

برنده سوم هر بخش 50 میلیون ریال

ب – ناداستان :

برنده اول هر بخش 60 میلیون ریال

برنده دوم هر بخش 40 میلیون ریال

برنده سوم هر بخش 20 میلیون ریال

جایزه ویژه هیئت داوران 50 میلیون ریال

معماریان اضافه می‌کند: «در صورت برگزیده‌شدن اثر، کلیه حقوق مادی و معنوی آن برای چاپ و نشر متعلق به سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان است.به نفرات برگزیده، جایزه نقدی و نشان جایزه جمالزاده اهدا می‌شود.»

ارسال یک نظر