logo

جهان قصه چیز تازه‌ای در ما به‌جا خواهد گذاشت

آشنایی من و احتمالاً هم سن و سال‌های من با محمدعلی جمال‌زاده به کتاب فارسی دوم دبیرستان برمی‌گردد. آنجا که در داستانِ «کباب غاز»، مصطفی، آن «لات‌ولوت و آسمان‌جل و بی‌دست‌وپا و پخمه و تا بخواهی بدریخت و بدقواره» را در سطرهای بعد به جوانی متین و دلربا و «یکی از جوان‌های فاضل و لایق پایتخت» تبدیل کرد تا برای زمانی کوتاه در مجلسی، بذله‌گو و خوش‌زبان و «متکلم وحده و مجلس‌آرای بلامعارض» شود. تا او که از «امامزاده داود قدم آن‌طرف نگذاشته بود از سرگذشت‌های خود در شیکاگو و منچستر و پاریس» بگوید و کسی شود که نیست، که زندگی اجازه نمی‌دهد باشد.
نوشتن شاید این کار را با بعضی‌ها بکند. ما که مصطفای گرفتارِ زندگی هستیم با نوشتن می‌توانیم مصطفای تازه‌ای شویم و به لطفِ خیال، مجلسی را سرگرم قصه‌ی خود کنیم. وجودِ مصطفی، وجود قصه است وگرنه از مهمانی‌ تنها ظرف‌های کثیف باقی خواهد ماند. گیرم که سرانجام «کشیده‌ی آب‌نکشیده‌ای» از عالم خیال بیرونمان بیندازد. لااقل جهان قصه چیز تازه‌ای در ما به‌جا خواهد گذاشت مثل لباس‌های مانده بر تن مصطفی.
جشنواره داستان قرار است ما را به چنین تجربه‌ای دعوت کند و یادآوری، تلنگر یا انگیزه‌ای باشد برای نوشتن. برای کسی که در چنین جشنواره‌ای شرکت می‌کند، مهم‌تر از کسب رتبه شاید، امید به حسن نیت و تلاش برگزارکنندگان برای رعایت انصاف و دوری از رفیق‌بازی‌ است. تجربه‌ی من از جایزه جمال‌زاده این‌چنین است.
امیدوارم این جایزه پس از سال‎ها، ویترین داستان‌های خوبی چون کباب غاز باشد. نمی‌دانم این داستان هنوز در کتاب فارسی دوم دبیرستان وجود دارد یا مثل برخی آثار حذف شده است. شاید هم باشد ولی با اعمال تغییراتی. مثلاً مصطفی جدیداً آدم سربه‌راهی شده باشد یا به‌منظور جلوگیری از ازدحام برای خریدِ غاز یا جلوگیری از ضربه‌ی روحی به بچه دبیرستانی‌ها یا رعایت جیب و آبروی کارمند، پایانِ داستان، خوش و غاز، دست‌نخورده مانده باشد برای مهمانی روز دیگر یا شاید هم به دلیل دیلاقی بیش‌ازحد، مصطفی از داستان حذف شده باشد!
سیاوش قربانی‌پور
برنده رتبه دوم بخش آزاد دومین دوره جایزه ملی جمال‌زاده

ارسال یک نظر